مهندسی ژنتیک و زیست فناوری در زمینه های مختلف علمی – زیستی؛ مانند کشاورزی، علوم پزشکی و دارویی و صنعت کاربردهای ارزشمندی دارد که مستقیم یا غیرمستقیم در زندگی روزمره انسان و در عرصه های گوناگون علمی، پژوهشی، اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی تاثیر دارد.
پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری به عنوان یک موسسه پژوهشی و برای انجام تحقیقات علمی، فناوری به ویژه کاربردی، براساس مصوبه 30/3/66 شورای گسترش آموزش عالی تاسیس شد.
این پژوهشگاه هم برای نیل به اهدافی چون تحقیقات در زمینه های مختلف علوم زیستی، پزشکی، کشاورزی، دارویی و زیست فناوری گام برمی دارد و آموزش و تربیت متخصصان و محققان دانشگاه های کشور را به عهده دارد. اکنون بیش از 200 نفر در بخش های مختلف پژوهشی، اداری و خدماتی این مرکز فعالیت می کنند . علاوه بر این ، تعدادی از متخصصان و پژوهشگران سایر دانشگاه ها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی داخل و خارج کشور در انجام طرح های تحقیقاتی مشترک و برگزاری دوره های آموزشی با پژوهشگاه ارتباط دارند.
این پژوهشگاه را می توان مولود علمی جمهوری اسلامی دانست که با تلاش دانشمندان ژنتیک پس از انقلاب اسلامی تاسیس شد.
پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری به عنوان یکی از با سابقه ترین مراکز علمی در حوزه زیست فناوری و ژنتیک قریب به سی سال است که به تولید دانش و ارائه خدمات ژنتیکی شهره است در بازه زمانی 6 ماهه دوم سال 1396 تا شهریور1397در تولید بسیاری از فناوری ها از جمله آنزیم فیتاز، پروبیوتیک و مالچ زیستی موفق بوده است.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه،؛ پژوهشگران این پژوهشگاه در بازه زمانی هفته دولت سال 1396 تا هفته دولت سال 1397 پروژه های زیادی را دنبال کرده اند که در بعضی موارد موفقیت های چشمگیری داشته اند؛ مانند تولید پروبیووتیک و آنزیم فیتاز برای طیور و افزودن خوراک طیور. در این فناوری از باکتری های مفیدی استفاده شده است که باعث افزایش بهره وری یا کاهش ضریب تبدیل (میزان غذای دریافتی در ازای گوشت تولیدی) می شود. آزمایش میدانی موفقیت آن را نشان داده است و قراردادی با بخش خصوصی برای توسعه این فناوری و تولید پروبیوتیک و فیتاز بسته شده و انتظار می رود تا سال آینده با سرمایه گذاری بخش خصوصی به تولید انبوه برسد.
*** ریزگردها و دغدغه خاطر پژوهشگران پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
روابط عمومی این پژوهشگاه در ادامه گزارش داد: موضوع دیگری که به دغدغه خاطر پژوهشگران پژوهشگاه بدل شده بحث ریزگرد است که موضوعی ملی تلقی می شود ومحققان پژوهشگاه ژنتیک بعد از 5 سال تحقیق مستمر روشی را یافته اند که در آن از باکتری های مفید برای تثبیبت ریزگردها استفاده می شود و به اصطلاح مالچ زیستی را ابداع کرده اند.
فرمول این مالچ که در پژوهشگاه ژنتیک و تنها با کمک مرکز بیابانزدایی دانشگاه تهران تولید شده تاکنون در سه منطقه آزمایش شده و به خوبی موفقیت آمیز بوده است.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه ژنتیک: این مالچ با همکاری بخش خصوصی به تولید نیمه صنعتی رسیده است، نسبت به آب و گیاه نفوذپذیر است، حداقل یک سال مقاوم است و هم در منطقه گرمسیری در محوطه وسیعی آزمایش شده و کارایی بسیار خوبی داشته است و امیدواریم با همکاری مسئولان استفاده از آن برای حل این مشکل ملی وسعت یابد.
مالچ باید خصوصیاتی داشته باشد، از جمله اینکه پاشیدن آن آسان باشد، برای انسان، حیوان و محیط زیست بی خطر باشد و ارزان باشد و مالچ زیستی تولیدشده در پژوهشگاه از مالچ نفتی ارزان تر و کم آسیب تر است و همه این مزایا را دارد.
تاکنون هزینه بسیاری برای توسعه و ساخت این مالچ اختصاص یافته است و بدون دریافت هیچ بودجه ای از دستگاه ها و فقط با صرفه جویی در بودجه های جاری پژوهشگاه پیش رفته است ولی متاسفانه مورد بی توجهی دستگاه ها مرتبط قرار گرفته است .
*** پپتیدها و داروهای نوترکیب در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
همچنین روابط عمومی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری عنوان نمود:محققان پژوهشگاه ژنتیک روی پپتید های دارویی (ترکیب چند آمینواسید) هم فعال بوده اند و ماده موثره دو پپتید دارویی را تولید و به صنعت دارو عرضه نموده اند. در زمینه تولید کیت هایی که برای استخراج دی ان ای/DNA و آر ان ای/RNA و تشخیص بعضی بیماری های عفونی یا ژنتیکی به کار می روند نیز کارهایی شده که فناوری آن به یک شرکت خصوصی واگذار شده و به تولید انبوه رسیده است.
***خدمات تخصصی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
روابط عمومی پژوهشگاه مذکورهمچنین گزارش داد: پژوهشگاه خدمات زیادی عرضه می کند، در کلینیک تخصصی تشخیص ژنتیک پزشکی بیش از 400 نوع بیماری تشخیص داده می شود که توسط پژوهشگران پژوهشگاه راه اندازی شده و 21 خدمت هم در زمینه آزمون محصولات زیستی وجود دارد.
یکی از مشکلات کشور این بود که محصولات زیستی به سختی مجوز مصرف می گرفتند، زیرا به دلیل جدید بودن فناوری ها و محصولات زیستی جایی نیست که مدارک لازم را برای کسب مجوز از مراکز ذیصلاح تامین کند؛ به همین دلیل مرکز خدمات تحصصی فناوری های زیستی در این پژوهشگاه تاسیس شد تا برای 21 خدمت و به زودی برای 10 خدمت جدید دیگر خدمات لازم ارائه.گردد این آزمون ها از طریق وب سایت پژوهشگاه خدمات قابل مشاهده هستند و پژوهشگاه به عنوان شخص ثالث بین پژوهشگر و سازمان مورد نظر اقدام می کند.
***همکاری پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری با وزارت بهداشت برای تشخیص محصولات تراریخته